Επεξεργασία του δείγματος στο εργαστήριο

Αιτίες σφάλματος

Διαδικασίες για την επεξεργασία κυτταρολογικών δειγμάτων περιγράφονται αλλού. Υπάρχουν πολλά διαγνωστικά λάθη που μπορεί να συμβούν και οφείλονται στις κακές τεχνικές επεξεργασίας στο εργαστήριο:

Διοικητικές διαδικασίες κατά την παραλαβή δειγμάτων

  • Ασυμφωνίες μεταξύ των πληροφοριών στη φόρμα παραπεμπτικού και στο δείγμα.
  • Λανθασμένη αναγραφή του ονόματος ή λανθασμένη ημερομηνία γέννησης που οδηγούν σε ιστορικό ελέγχου που δεν σχετίζεται και συνδέεται με το περιστατικό.

 

Διαδικασίες χρώσης

  • Κακή ποιότητα χρώσης και μονιμοποίησης είναι η πιο πιθανή αιτία σφαλμάτων κατά τη διάγνωση συμβατικών κυτταρολογικών δειγμάτων.
  • Κυτταρική μορφολογία μπορεί να είναι παραμορφωμένη ή δυσδιάκριτη δίκην   ‘cornflake’ artefact που προκαλείται όταν παγιδεύεται αέρας σε περιπτώσεις όπου υπάρχει καθυστέρηση στην απομάκρυνση των πλακιδίων από την ξυλόλη και της εφαρμογής του μέσου κάλυψης.
  • Χρήση αντιδραστηρίων με περασμένη ημερομηνία λήξης μπορεί να οδηγήσει σε ωχρή πυρηνική χρώση και απώλεια της πυρηνο/κυτταροπλασματικής αντίθεσης.
  • Οπισθοδρομικές χρώσεις Παπανικολάου είναι περισσότερο ‘επικίνδυνες’ συγκριτικά με τις προοδευτικές χρώσεις για υποχρωμική χρώση που οδηγεί σε  ‘ωχρή δυσκαρύωση’.
  • Εάν η οξύτητα του νερού και το όξινο νερό δεν ελέγχονται σωστά, το πυρηνικό περίβλημα και η δομή της χρωματίνης θα απεικονίζονται φτωχά.

 

Μέθοδοι για QA και QC κατά την επεξεργασία του δείγματος

  • Ο επιβλέπων του εργαστηρίου θα πρέπει να διεξάγει περιοδικούς ελέγχους της ακρίβειας των δεδομένων στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές (QC).
  • Πρότυπες Λειτουργικές Διαδικασίες (Standard operating procedures - SOPs) πρέπει να παρατηρούνται από το διοικητικό προσωπικό που εισάγει δεδομένα (QC).
  • Επικοινωνία με αυτούς που πραγματοποιούν δειγματοληψία σχετικά με  (i) προφανώς λανθασμένα, ανεπαρκή ή δυσανάγνωστα κλινικά δεδομένα, (ii) ασυμβατότητες μεταξύ δείγματος και φόρμας παραπεμπτικού και (iii) κακώς επιστρωμένα ή μονιμοποιημένα συμβατικά επιχρίσματα (QC).
  • Όταν είναι εφικτό, εισάγεται ένα barcode ή σύστημα αυτόματης επεξεργασίας για τη σήμανση της φόρμας παραπεμπτικού και του πλακιδίου (QC).
  • Εισαγωγή μίας πρότυπης λειτουργικής διαδικασίας (SOP) για χρώση και επαλήθευση ότι τα πρωτόκολλα εφαρμόζονται επακριβώς (QC).
  • Διατήρηση ενός αρχείου αλλαγών στις χρώσεις και πότε φιλτράρονται και επαναγεμίζονται (QC).
  • Επιλογή μίας καλυπτρίδας που θα επικαλύψει όσο το δυνατόν περισσότερο κυτταρικό υλικό στο πλακίδιο (QC).
  • Ο επιβλέπων του εργαστηρίου θα ελέγχει τυχαία πλακίδια για την ένταση της χρώσης, πυρηνο/κυτταροπλασματική αντίθεση, αφυδάτωση και διαύγεια του μέσου κάλυψης σε καθημερινή βάση (QC).
  • Συμμετοχή σε τοπικά ή εθνικά τεχνικά EQA (Εξωτερικού Ελέγχου Ποιότητας) σχήματα (QA).
  • Διαπίστευση εργαστηρίου για την διασφάλιση συμμόρφωσης με τα εθνικά πρότυπα (QA)

 

QC και QA στην επεξεργασία κυτταρολογικών δειγμάτων

  • Όλες οι βαθμίδες του προσωπικού θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στις εθνικές και Ευρωπαϊκές Κατευθυντήριες Οδηγίες
  • Πρότυπες Λειτουργικές Διαδικασίες (SOPs) υποχρεωτικά σε όλα τα στάδια της διαδικασίας
  • Περιοδικοί έλεγχοι και επίβλεψη όλων των διαδικασιών
  • Επικοινωνία με αυτούς που πραγματοποιούν δειγματοληψία σχετικά με κλινικά δεδομένα, προετοιμασία και μονιμοποίηση επιχρισμάτων, και ανατροφοδότηση (feedback) των κυτταρολογικών αποτελεσμάτων
  • Συμμετοχή σε τοπικά τεχνικά ΕQA (Εξωτερικού Ελέγχου Ποιότητας)  σχήματα
  • Συμμόρφωση με τα εθνικά πρότυπα Διαπίστευσης Εργαστηρίων
  • Όλες οι βαθμίδες του προσωπικού θα πρέπει να είναι ενήμερες για τη σημασία των δραστηριοτήτων τους για την εξασφάλιση ακριβούς αποτελέσματος

 

X