Συλλογή, προετοιμασία και μονιμοποίηση των κυτταρολογικών αποτελεσμάτων

Πηγές σφαλμάτων

Ένα κεφάλαιο έχει αφιερωθεί στις κατευθυντήριες οδηγίες για την δειγματοληψία κυτταρολογικών δειγμάτων, μονιμοποίηση και επεξεργασία δειγμάτων συμβατικής κυτταρολογίας και υγρής φάσης. Εδώ αναλύονται οι αιτίες των σφαλμάτων κατά τη διάρκεια του σταδίου της επεξεργασίας.

 

Κλινική κατάσταση της ασθενούς κατά τη διάρκεια της δειγματοληψίας

  • Τα δείγματα που λαμβάνονται κατά τη διάρκεια, ή λίγες μέρες πριν ή μετά από την έμμηνο ρύση μπορεί να περιέχουν εκφυλισμένα κύτταρα ενδομητρίου που αποτελούν δυνητικά μία παγίδα παρερμηνείας των κυτταρολογικών επιχρισμάτων.
  • Κυτταρολογικά επιχρίσματα μετά τοκετό μπορεί να οδηγήσουν σε παρερμηνεία. 
  • Ενεργές λοιμώξεις, όπως οι Τριχομονάδες, είναι δυνητικά πηγές κυτταρολογικού σφάλματος.
  • Συμπτώματα που υποδηλώνουν καρκίνο του τραχήλου θα πρέπει να διερευνώνται και να διαχειρίζονται κλινικά ανεξαρτήτως του κυτταρολογικού αποτελέσματος: κλινικός καρκίνος μπορεί να οδηγήσει σε ψευδώς αρνητικά κυτταρολογικά αποτελέσματα.

 

  • Συμπτώματα που υποδηλώνουν καρκίνο του τραχήλου θα πρέπει να διερευνώνται και να διαχειρίζονται κλινικά
  • Κλινικός καρκίνος μπορεί να οδηγήσει σε ψευδώς αρνητικά κυτταρολογικά αποτελέσματαs.

 

Παρατήρηση του τραχήλου και συλλογή του δείγματος

  • Ανεπαρκής δειγματοληψία του τραχήλου αποτελεί μία σημαντική αιτία ψευδώς αρνητικής κυττταρολογίας και θεωρείται ως η αιτία των πραγματικά ψευδώς αρνητικών επιχρισμάτων κατά την παρουσία γνωστής βλάβης του τραχήλου (Renshaw 2000).
  • Η παρατήρηση του τραχήλου μπορεί να είναι δύσκολη και σε τέτοια περίπτωση το δείγμα μπορεί να λαμβάνεται ‘στα τυφλά’ και να μην είναι αντιπροσωπευτικό της ζώνης μετασχηματισμού.
  • Εάν η βλέννη δεν απομακρυνθεί, ώστε να εξασφαλιστεί ότι η σπάτουλα/ψήκτρα είναι σε απευθείας επαφή με την επιφάνεια του επιθηλίου, βλέννη και φλεγμονώδη στοιχεία μπορεί να επικαλύψουν τα κύτταρα με αποτέλεσμα τη λήψη ανεπαρκούς δείγματος.  
  • Εάν πέντε 360 μοιρών περιστροφές της συσκευής δειγματοληψίας δεν πραγματοποιηθούν, το δείγμα μπορεί να μην είναι αντιπροσωπευτικό μιας βλάβης στον τράχηλο.

 

Ανεπαρκής δειγματοληψία του τραχήλου αποτελεί μία σημαντική αιτία ψευδώς αρνητικής κυτταρολογίας

 

Απώλεια κυττάρων από τη συσκευή δειγματοληψίας

  • Κατά την προετοιμασία ενός συμβατικού επιχρίσματος, τα κύτταρα στην σπάτουλα μεταφέρονται απευθείας στην αντικειμενοφόρο πλάκα αλλά αρκετό υλικό μπορεί να παραμείνει στη σπάτουλα και να απορριφθεί με αυτήν(Huchinson et al.1999).
  • Κυτταρολογία υγρής-φάσης περιορίζει κατά πολύ αυτό το πρόβλημα επειδή όλο το δείγμα μεταφέρεται στο υγρό μέσον. Μερικά κύτταρα μπορεί να απορριφθούν με τη συσκευή λήψης SurePath (broom) εάν δεν αποσπαστεί εντός του φιαλιδίου όπως προτείνεται με αυτήν την τεχνική (Bigras et al. 2003). 
  • Κύτταρα μπορεί να χαθούν με τη συσκευή λήψης ThinPrep (broom) (Umana et al. 2013) και θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα στο προσεκτικό ξέπλυμα της συσκευή λήψης πριν την απόρριψη της, όπως προτείνεται με αυτήν την τεχνική.

 

Αλλοιώσεις εντός του ενδοτραχηλικού σωλήνα ή μικρές αλλοιώσεις

  • Μικρές αλλοιώσεις μπορεί να βρίσκονται αρκετά ψηλά στον ενδοτραχηλικό σωλήνα και μπορεί να μην είναι προσβάσιμες από σπάτουλα, ψήκτρα ή broom. 

 

Προετοιμασία και μονιμοποίηση συμβατικών επιχρισμάτων

  • Ερμηνεία των μη φυσιολογικών κυττάρων μπορεί να τίθεται σε κίνδυνο ή ακόμα να είναι αδύνατη εάν ένα συμβατικό επίχρισμα δεν έχει μονιμοποιηθεί προτού τα κύτταρα στεγνώσουν στον αέρα, γεγονός που επιδρά στη χρώση και τη διατήρηση της πυρηνικής λεπτομέρειας. Με την κυτταρολογία υγρής φάσης αυτό το πρόβλημα αποφεύγεται και είναι ένα από τα πλεονεκτήματα της.

 

Σήμανση του δείγματος (αντικειμενοφόρος πλάκα ή φιαλίδιο) και συμπλήρωση της φόρμας παραπεμπτικού

  • Ακριβή κυτταρολογικά αποτελέσματα απαιτούν ακριβείς κλινικές πληροφορίες: σφάλματα της κυτταρολογικής εκτίμησης και συστάσεων διαχείρισης μπορεί να γίνουν από το εργαστήριο όταν του παρέχονται ανακριβείς πληροφορίες
  • Η προέλευση του δείγματος, το όνομα του ασθενούς (σωστή αναγραφή), ημερομηνία γέννησης, ημερομηνία τελευταίας εμμήνου ρύσης, ιστορικό ελέγχου (screening) και συμπτώματα πρέπει να καταγράφονται σωστά στη φόρμα παραπεμπτικού και να ταυτίζονται με τις πληροφορίες σήμανσης στην αντικειμενοφόρο πλάκα ή το φιαλίδιο.

 

Μέθοδοι για QC και QA στη συλλογή, προετοιμασία και μονιμοποίηση των πλακιδίων

  • Εκπαίδευση και επίβλεψη του νεοεισερχόμενου προσωπικού είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση κατάλληλης συλλογής κυτταρικών δειγμάτων και μονιμοποίησης συμβατικών επιχρισμάτων. 
  • Η εκπαίδευση θα πρέπει να περιλαμβάνει πρόσβαση σε έντυπες, εικονογραφημένες Κατευθυντήριες Οδηγίες όπως οι Ευρωπαϊκές και οι NHSCSP Οδηγίες (Arbyn et al. 2007; NHSCSP 2006b). 
  • Επίβλεψη θα πρέπει να είναι γίνεται σε καθημερινή βάση σε περιπτώσεις όπου υπάρχει δυσκολία στην παρατήρηση του τραχήλου με πρόσβαση στα ειδικά κλινικά τμήματα εφόσον είναι απαραίτητο (QC).
  • Συνέπεια μη σωστά συμπληρωμένης φόρμας παραπεμπτικού ή ασυμβατότητας με τα δείγματα  - απαιτεί αίτημα για επανάληψη των  τεστ (QC).
  • Κυτταρολογικά αποτελέσματα θα πρέπει να παρέχονται στις κλινικές και σε αυτούς που πραγματοποιούν τις δειγματοληψίες για την παρακολούθηση των ποσοστών ανεπαρκών δειγμάτων (QA). 
  • Παρακολούθηση των ποσοστών ανεπαρκών δειγμάτων είναι χρήσιμα για συμβατικά επιχρίσματα αλλά λιγότερο για κυτταρολογία υγρής φάσης δεδομένου ότι τα περισσότερα δείγματα θα έχουν επαρκή κύτταρα για την έκθεση αποτελέσματος (QA). 
  • Ποσοστά δειγμάτων με ή χωρίς παρουσία λήψης ζώνης μετασχηματισμού μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση της απόδοσης αυτών που πραγματοποιούν τις δειγματοληψίες υγρής-φάσης και συμβατικής κυτταρολογίας (Faraker & Greenfield 2013) (QA).

 

QC και QA στην συλλογή κυτταρολογικών δειγμάτων

  • Επαρκής εκπαίδευση όλων όσων πραγματοποιούν δειγματοληψίες
  • Πρόσβαση σε έντυπες, εικονογραφημένες Κατευθυντήριες Οδηγίες
  • Επίβλεψη όταν η παρατήρηση του τραχήλου είναι δύσκολη
  • Ανατροφοδότηση (Feedback) των κυττταρολογικών αποτελεσμάτων σε  αυτούς  που πραγματοποιούν τις δειγματοληψίες
  • Παρακολούθηση των ποσοστών ανεπαρκών δειγμάτων και δειγμάτων με ή χωρίς παρουσία λήψης ζώνης μετασχηματισμού ατομικά και συνολικά ως κλινική
  • Επικοινωνία μεταξύ κλινικών και εργαστηρίων για αποφυγή εμφανών αιτιών σφαλμάτων

 

X