Μικροοργανισμοί στην κυτταρολογία τραχήλου

Μικροβιολογία κόλπου

Στην κυτταρολογία έχουμε την δυνατότητα να παρατηρούμε ένα ευρύ φάσμα μικροοργανισμών, και στην περίπτωση των ιών, έχουμε την δυνατότητα να παρατηρούμε τις επιδράσεις στα κύτταρα. Φυσιολογικά, ο κολπικός θόλος περιέχει μίγμα τόσο αερόβιων όσο και αναερόβιων βακτηρίων, με σημαντικότερα τους Γαλακτοβάκιλλους, που συμβάλλουν στην διατήρηση του όξινου περιβάλλοντος, συνήθως περίπου pH 4.5. Στην εκκριτική φάση του έμμηνου κύκλου και στην κύηση, οι βάκιλλοι συνδέονται με κυτταρόλυση. Κλινικά αυτό συνδέεται με την εμφάνιση άοσμου λευκωπού/διαυγούς εκκρίματος. 

 

Σχήμα 9β-7 Γαλακτοβάκιλλοι σε περιβάλλον κυτταρόλυσης

 

 

Ειδικές φλεγμονές του τραχήλου

Οι φλεγμονώδεις αλλοιώσεις που περιγράφονται είναι συχνές σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις οξείας τραχηλίτιδαςs. Σε μερικές περιπτώσεις ο ενεργός μικροοργανισμός μπορεί να ταυτοποιηθεί στο πλακίδιο ή να προκαλέσει μία χαρακτηριστική επίδραση στα κύτταρα επιτρέποντας στον κυτταρολόγο να διαγνώσει τον λοιμώδη μικροοργανισμό.

Ειδικοί λοιμογόνοι παράγοντες που αναφέρονται στην κυτταρολογία είναι:

  • Τριχομονάδες
  • Μύκητες (Candida albicans)
  • Ιός του απλού έρπητα
  • Ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων
  • Ακτινομύκητες

Άφθα ή Καντιντίαση προκαλείται από Candida albicans. Κλινικά εμφανίζεται ως μία λευκή, πηκτή, άοσμη έκκριση και μπορεί να συνδέεται με κνησμό του αιδοίου. Στην κυτταρολογία αναφέρουμε την παρουσία και των δύο υφές και σπόρια των μυκήτων ακόμη και αν δεν είναι κλινικά προτεινόμενη. Γενικώς, οι μύκητες candida μπορεί να εμφανίζονται σε επιχρίσματα από οποιαδήποτε ασθενή, οποτεδήποτε του εμμήνου κύκλου, σε οποιαδήποτε ηλικία και με ή χωρίς συμπτώματα. Μη-ειδικές φλεγμονώδεις αλλοιώσεις είναι ορατές (δες την παρακάτω ενότητα). Περιπυρηνικά κενοτόπια εμφανίζονται συχνά καθώς επίσης και παρακεράτωση (πορτοκαλί χρώμα των επιπολής και διαμέσων κυττάρων).

Candida may be seen on a scanned LBC slide 

Σχήμα 9β-8 (α-γ). Candida albicans

(a) Typical hyphae of Candida
(b) Candida hyphae and spores

 

 

Οι τριχομονάδες προκαλούνται από τα πρωτόζωα Trichomonas vaginalis. Εμφανίζονται κλινικά με ένα δύσοσμο και αφρώδες κιτρινωπό έκκριμα. Τα πρωτόζωα είναι πολύ μικρά (περίπου 15μ) με σχήμα σταγόνας και  είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστούν! Το κυτταρόπλασμα συνήθως περιέχει εωσινόφιλα κοκκία και ο πυρήνας βρίσκεται στο κέντρο. Είναι σημαντική η διάγνωση των τριχομονάδων καθόσον αναγνωρίζεται ως σεξουαλικά μεταδιδόμενη νόσος και ο σύντροφος της γυναίκας θα πρέπει επίσης να εξεταστεί.

Οι τριχομονάδες προκαλούν τοπική φλεγμονή, οι αλλοιώσεις είναι μη-ειδικές όπως περιγράφεται στην παρακάτω ενότητα.  

Μονιλίαση και τριχομονάδωση δεν προκαλούν πυελική φλεγμονώδη νόσο. 

Immature metaplastic cells and reactive changes due to Trichomonas vaginalis may mimic dyskaryosis if organisms are not seen. 

Σχήμα 9β-9 (α-γ)  Τριχομοναδική κολπίτιδα.

(a)  Numerous organisms free and feeding on squamous cells (low-power)
(b) Same field as (a) at high-power.
(c) Immature metaplastic cells with non-specific reactive changes and prominent nucleoli: note Trichomonad attached to cytoplasm of one cell

 

 

Bacterial Vaginosis είναι συνώνυμο με την προϋπάρχουσα ορολογία Gardnerella vaginalis και περιλαμβάνει ποικιλία αναερόβιων.  Η γυναίκα μπορεί να είναι ασυμπτωματική ή να εμφανίζει μία λευκωπή/γκρίζα ρευστή και δύσοσμη με οσμή ψαριού έκκριση. Είναι μία μη-φλεγμονώδης κατάσταση. Παρατηρούνται clue cells και μεγάλος αριθμός βακτηριδίων που καλύπτουν τα κυτταρικά όρια των πλακωδών κυττάρων.

 

Ιογενείς λοιμώξεις

Ο λοιμογόνος ιός δεν δύναται να παρατηρηθεί με την χρήση του απλού μικροσκοπίου. Όμως δύο σεξουαλικά μεταδιδόμενοι ιοί προκαλούν κυτταρολογικές αλλοιώσεις που αναγνωρίζονται με την κυτταρολογία. Ο πρώτος είναι ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων και το παθογνωμονικό κοιλοκύτταρο, που περιλαμβάνεται στα κεφαλαία σχετικά με την χαμηλού-βαθμού πλακώδη ενδοεπιθηλιακή αλλοίωση. Ο δεύτερος είναι ο ιός του απλού έρπητα.

                                                                                                                 

 

Figure 9b-10 Cytopathic effect of human papillomavirus (koilocytosis) reported as LSIL

 

 

Ο ιός του απλού έρπητα μπορεί να είναι συμπτωματικός και εμφανίζεται με φυσαλίδες, παρόμοιες με αυτές του κοινού επιχείλιου έρπητα, ή μπορεί να πρόκειται για λανθάνουσα λοίμωξη χωρίς συμπτώματα.

Είναι σημαντική η διάγνωση της ερπητικής λοίμωξης καθόσον μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις κατά την διάρκεια της κύησης. Η ερπητική λοίμωξη είναι γνωστό ότι προκαλεί εγκεφαλίτιδα στα νεογνά.

Κυτταρολογικά, τα προσβαλλόμενα κύτταρα εμφανίζουν τα «τρία Μ της ερπητικής λοίμωξης» (στην αγγλική γλώσσα)

  • Συμπύκνωση της χρωματίνης στον πυρήνα (Margination of chromatin in the nuclei)
  • «Καλούπιασμα» των πυρήνων (Moulding of nuclei)
  • Πολυπυρήνωση (Multinucleation)

Η συμπύκνωση της χρωματίνης προκαλείται από την συσσώρευση των ιικών σωματιδίων στον πυρήνα, η χρωματίνη δεν είναι λεπτή και ισοκατανεμημένη, όμως έχει υαλοειδή εμφάνιση.

Το πυρηνικό «καλούπιασμα» οφείλεται στο γεγονός ότι οι πυρήνες έχουν ξεπεράσει την κυτταροπλασματική περιοχή και έρχονται σε στενή επαφή. Είναι δυνατόν να διακρίνονται πυρηνικά έγκλειστα γνωστά ως «σωμάτια Cowdry».

 

Σχήμα 9β-11 (α-β).  Ερπητική λοίμωξη του τραχήλου (α) Συμπύκνωση της χρωματίνης και υαλοειδής εμφάνιση των πυρήνων (β) Συμπύκνωση της χρωματίνης, πολυπυρήνωση, κυτταρομεγαλία και εωσινόφιλα έγκλειστα.

 

 
 

 

 

Ακτινομύκητες

Οι ακτινομύκητες είναι gram θετικά, νηματοειδή βακτηρίδια που φυσιολογικά εμφανίζονται σε τραχηλικά επιχρίσματα γυναικών με ενδομήτριο σπείραμα (IUCD).

Τα βακτηρίδια είναι ψευδο-νηματοειδείς αθροίσεις που εμφανίζονται με πολλά σχήματα και μεγέθη. Έχουν μία  θαμπή εμφάνιση που ομοιάζει με το χαρακτηριστικό ‘dust bunny’. 

 

Σχήμα 9β-12. Αθροίσεις από Ακτινομύκητες

 

 

 

X